Kiến thức
Thư viện kiến thức
Bài viết chuyên sâu về chăm sóc trẻ sinh non — NICU, hậu xuất viện, dinh dưỡng, theo dõi phát triển.
Lợi ích dài hạn của Kangaroo Care — nghiên cứu nói gì?
Kangaroo Care có tác động dài hạn đến IQ, hành vi và gắn bó cha mẹ-con. Tổng hợp nghiên cứu Charpak 20 năm và khuyến nghị chuẩn chăm sóc mới của WHO 2022.
Kangaroo Care tại nhà sau xuất viện — duy trì lợi ích
Sau NICU về nhà vẫn nên tiếp tục Kangaroo Care. Hướng dẫn tần suất, thời điểm phù hợp và lợi ích dài hạn cho bú mẹ, giấc ngủ và phát triển não bộ.
Khi nào KHÔNG nên làm Kangaroo Care?
Kangaroo Care an toàn nhưng có chống chỉ định rõ ràng. Biết khi nào cần tạm hoãn — bé chưa ổn huyết động, ba mẹ đang bệnh hoặc còn catheter động mạch rốn.
Kangaroo Care cho ba — vai trò và lợi ích riêng
Ba cũng có thể và nên làm Kangaroo Care ngay trong NICU. Khám phá lợi ích cho bé, cho ba và khoảng thở quý giá giúp mẹ phục hồi sau sinh.
Cai oxy cho trẻ sinh non tại nhà — lộ trình thực tế
Cai oxy cho trẻ sinh non cần giám sát của bác sĩ. Hiểu lộ trình giảm lưu lượng từng bước, cách thực hiện test khí trời và dấu hiệu tái phát cần chú ý.
Oxy tại nhà sau xuất viện — hướng dẫn ba mẹ
Một số bé sinh non về nhà cần oxy hỗ trợ. Hướng dẫn chọn thiết bị, quy tắc an toàn cháy nổ, cách đo SpO₂ tại nhà và lịch tái khám đúng chuẩn.
Chăm sóc mũi và da khi bé thở CPAP — phòng tổn thương
CPAP có thể gây trầy mũi và loét vách nếu không chăm sóc đúng. Hướng dẫn xoay mặt nạ định kỳ, dùng hydrocolloid và nhận biết dấu hiệu loét sớm.
CPAP vs HFNC — khác biệt và khi nào bác sĩ chọn?
CPAP và HFNC đều hỗ trợ thở không xâm lấn cho trẻ sinh non. So sánh cơ chế áp lực, tiện lợi khi kangaroo và tình huống bác sĩ ưu tiên từng phương pháp.
Biến chứng thở máy lâu dài ở trẻ sinh non
Thở máy kéo dài có thể gây VAP, barotrauma và BPD. Hiểu từng rủi ro và cách kíp NICU áp dụng gentle ventilation để giảm thiểu tổn thương.
Cai máy thở cho trẻ sinh non — quá trình và dấu hiệu sẵn sàng
Cai máy thở là bước quan trọng trước khi chuyển sang CPAP. Hiểu tiêu chí sẵn sàng, lộ trình SIMV→CPAP→HFNC và vai trò của caffeine citrate.
Tiền sản giật và sinh non — mối liên hệ và hồi phục
Tiền sản giật là nguyên nhân phổ biến gây sinh non. Theo dõi huyết áp sau sinh, nguy cơ tim mạch dài hạn và dự phòng aspirin lần thai tiếp theo.
Sữa mẹ sau sinh non khác sữa đủ tháng thế nào?
Sữa mẹ sinh non đặc hơn, nhiều đạm và kháng thể hơn sữa đủ tháng. Cơ chế tự nhiên kỳ diệu này, thứ tự ưu tiên khi dùng và khi nào cần fortifier.
Sinh non lần 2 — nguy cơ, phòng ngừa và chuẩn bị
Từng sinh non một lần thì nguy cơ lần tiếp theo tăng gấp đôi. Khoảng cách thai an toàn, chỉ định progesterone dự phòng và theo dõi độ dài cổ tử cung.
Chi phí NICU và BHYT cho trẻ sinh non tại Việt Nam
Chi phí NICU có thể lên đến hàng trăm triệu đồng. Hướng dẫn đăng ký BHYT sơ sinh trong 60 ngày, mức chi trả theo tuyến và các quỹ hỗ trợ không nên bỏ qua.
Trầm cảm sau sinh non — dấu hiệu mẹ cần biết
Mẹ sinh non có nguy cơ trầm cảm và PTSD cao gấp 2–3 lần. Phân biệt baby blues với PPD, thang EPDS tự đánh giá và nơi tìm hỗ trợ tâm lý tại Việt Nam.
Phục hồi sức khỏe mẹ sau sinh non — lịch trình thực tế
Sinh non mẹ chưa kịp chuẩn bị thể chất lẫn tâm lý. Lịch hồi phục thực tế — sản dịch, vết mổ, dinh dưỡng khi vắt sữa và lịch tái khám sản khoa bắt buộc.
Anh chị em với em sinh non — chuẩn bị tâm lý cho cả nhà
Anh chị em có thể lo lắng, ghen tị hoặc sợ hãi khi có em sinh non. Cách giải thích phù hợp lứa tuổi, tạo gắn kết và quy tắc vệ sinh bảo vệ em.
Đi nhà trẻ với trẻ sinh non — khi nào sẵn sàng?
Gửi nhà trẻ quá sớm tăng nguy cơ nhiễm trùng tái diễn ở trẻ sinh non. Khuyến nghị thời điểm an toàn, tiêu chí chọn nhà trẻ và câu hỏi cần đặt.
GERD — trào ngược dạ dày ở trẻ sinh non
Trẻ sinh non rất dễ trào ngược do cơ thắt thực quản chưa trưởng thành. Phân biệt GER sinh lý với GERD bệnh lý, tư thế bú đúng và khi nào thực sự cần thuốc.
Phòng RSV mùa lạnh cho trẻ sinh non — checklist gia đình
RSV có thể gây viêm tiểu phế quản nặng và suy hô hấp ở trẻ sinh non. Ai cần tiêm Palivizumab, quy tắc vệ sinh gia đình và dấu hiệu cần nhập viện ngay.
Đưa bé sinh non ra ngoài lần đầu — khi nào và an toàn thế nào?
Hệ miễn dịch trẻ sinh non chưa sẵn sàng cho môi trường công cộng. Mốc thời gian an toàn để ra ngoài, nơi cần tránh và cách bảo vệ bé trong mùa lạnh.
Tắm trẻ sinh non đúng cách — hướng dẫn từng bước
Da trẻ sinh non mỏng và dễ mất nhiệt hơn trẻ đủ tháng. Hướng dẫn tắm đúng cách từng bước — tần suất, nhiệt độ, sponge bath và chăm sóc rốn chưa rụng.
Theo dõi BPD ngoại trú — oxy tại nhà và phục hồi phổi
Trẻ BPD có thể về nhà với oxy hỗ trợ trong khi phổi tiếp tục hồi phục. Hướng dẫn sử dụng thiết bị, theo dõi SpO₂ hàng ngày và lộ trình cai oxy an toàn.
Theo dõi mắt sau ROP — cận, loạn và tái khám
Trẻ từng có ROP cần theo dõi mắt suốt tuổi thơ ấu. Lịch tái khám nhãn khoa, nguy cơ cận thị sớm, lác và cách phòng nhược thị không hồi phục.
Chương trình can thiệp sớm tại Việt Nam — ở đâu, chi phí, hiệu quả
Can thiệp sớm là chìa khóa giúp trẻ sinh non chậm phát triển bắt kịp. Cơ sở uy tín tại Việt Nam, mức BHYT chi trả và vai trò của gia đình.
Khám phát triển tâm thần vận động cho trẻ sinh non
Đánh giá phát triển định kỳ theo tuổi hiệu chỉnh giúp phát hiện sớm chậm phát triển. Test Denver II, ASQ-3, Bayley và khi nào cần gặp chuyên gia.
Test thính lực ABR và OAE cho trẻ sinh non
Trẻ sinh non có nguy cơ giảm thính lực cao gấp 4–10 lần. Phân biệt OAE và ABR, lịch kiểm tra và bước tiếp theo khi bé không qua sàng lọc.
Lịch tái khám trẻ sinh non sau xuất viện — checklist đầy đủ
Tái khám đúng lịch 1-3-6-9-12 tháng là bắt buộc với trẻ sinh non. Khung lịch đầy đủ, các chuyên khoa cần theo dõi và cách chuẩn bị trước mỗi lần khám.
Hạ đường huyết ở trẻ sinh non — dấu hiệu và xử trí
Trẻ sinh non dễ hạ đường huyết trong những giờ đầu do dự trữ glycogen thấp và điều hòa insulin kém. Ngưỡng can thiệp, điều trị và biến chứng não nếu để kéo dài.
Thoát vị rốn và bẹn ở trẻ sinh non
Thoát vị rốn thường tự khỏi ở trẻ sinh non, nhưng thoát vị bẹn luôn cần phẫu thuật. Dấu hiệu nghẹt cần cấp cứu và thời điểm mổ an toàn.
Thiếu máu trẻ sinh non — nguyên nhân và xử trí
Trẻ sinh non dễ thiếu máu do dự trữ sắt thấp, đời sống hồng cầu ngắn và lấy máu xét nghiệm nhiều. Ngưỡng truyền máu, bổ sung sắt và theo dõi sau xuất viện.
Apnea — cơn ngừng thở ở trẻ sinh non
Trẻ sinh non hay có cơn ngừng thở do trung khu hô hấp chưa trưởng thành. Các dạng apnea, điều trị caffeine và khi nào ba mẹ cần lo ngại.
NEC — viêm ruột hoại tử ở trẻ sinh non
NEC là biến chứng đường ruột nguy hiểm ở trẻ sinh non nhẹ cân. Dấu hiệu nhận biết sớm, vai trò bảo vệ của sữa mẹ và phác đồ điều trị.
PDA — ống động mạch còn tồn tại ở trẻ sinh non
PDA xảy ra khi mạch máu bào thai không đóng sau sinh ở trẻ sinh non. Triệu chứng nhận biết, phác đồ thuốc và khi nào cần phẫu thuật.
BPD — loạn sản phế quản phổi ở trẻ sinh non là gì?
Loạn sản phế quản phổi (BPD) là biến chứng phổ biến ở trẻ sinh non phải thở máy kéo dài. Nguyên nhân, phân độ, điều trị và theo dõi hô hấp dài hạn.
Ba và hành trình con sinh non — vai trò quan trọng bị bỏ quên
Ba thường là "người bị lãng quên" trong hành trình NICU — cảm xúc, áp lực và vai trò thiết yếu của ba trong chăm sóc bé sinh non.
Tâm lý cha mẹ có con sinh non — bạn không đơn độc
Cú sốc, tội lỗi, lo âu sau NICU là hoàn toàn bình thường — hiểu đúng PTSD sau NICU và cách chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính bạn.
Vật lý trị liệu cho trẻ sinh non — khi nào cần và hiệu quả ra sao?
Các phương pháp vật lý trị liệu Bobath và Vojta cho trẻ sinh non, bài tập tại nhà ba mẹ có thể làm, và địa chỉ uy tín tại Việt Nam.
Dấu hiệu chậm phát triển ở trẻ sinh non cần theo dõi
Phân biệt chậm phát triển bình thường theo tuổi hiệu chỉnh và các dấu hiệu đỏ thực sự cần can thiệp sớm để bảo vệ não bộ bé.
Cân nặng chuẩn trẻ sinh non theo tháng — biểu đồ tham khảo
Bảng cân nặng tham khảo theo tuổi hiệu chỉnh, cách đọc đường phân vị Fenton và WHO, và khi nào cần lo lắng về tăng trưởng của trẻ sinh non.
Tuổi hiệu chỉnh là gì? Cách tính đúng cho trẻ sinh non
Tuổi hiệu chỉnh là chìa khóa để đánh giá đúng sự phát triển của trẻ sinh non — công thức tính đơn giản, ví dụ thực tế, và khi nào cần áp dụng.
Giấc ngủ trẻ sinh non: khác gì bé đủ tháng?
Trẻ sinh non ngủ 18–22 tiếng nhưng chu kỳ giấc ngủ ngắn và tỷ lệ REM cao — hiểu đúng để không lo lắng thái quá và giữ bé an toàn.
Lịch tiêm chủng cho trẻ sinh non tại Việt Nam
Tiêm theo tuổi thực hay tuổi hiệu chỉnh? Lịch TCMR Việt Nam áp dụng thế nào cho trẻ sinh non, ngoại lệ BCG, và vaccine đặc biệt cần biết.
Khi nào cần đưa bé sinh non đi cấp cứu?
Nhận biết dấu hiệu khẩn cấp cần đưa bé sinh non đi cấp cứu ngay tại nhà, khi nào gọi bác sĩ, và khi nào chỉ cần theo dõi thêm tại nhà.
Ngày đầu về nhà với bé sinh non — hướng dẫn sống còn
Lo lắng là bình thường khi đón bé sinh non về nhà — đây là hướng dẫn từng bước những việc cần làm ngay trong ngày đầu tiên.
Tăng cân cho trẻ sinh non: bao nhiêu là đủ?
Mục tiêu tăng cân 15–30g/ngày cho trẻ sinh non, hiểu giảm cân sinh lý ban đầu, cách đọc biểu đồ Fenton và khi nào cần fortifier sữa mẹ.
Nuôi ăn qua ống thông — gavage feeding là gì?
Gavage feeding là gì, tại sao cần thiết trước 34 tuần tuổi thai, và từng bước chuyển sang bú miệng an toàn khi bé sẵn sàng.
Vắt sữa cho bé sinh non — hướng dẫn chi tiết
Cách bắt đầu vắt sữa trong 6 giờ đầu sau sinh, tần suất duy trì 8–10 lần/ngày, bảo quản đúng cách, và xử lý khi sữa ít dần.
Cho bé sinh non bú mẹ: bắt đầu từ đâu?
Hành trình từ nuôi ống đến bú mẹ trực tiếp — lợi ích của sữa mẹ với trẻ sinh non và từng bước ba mẹ cần biết để bắt đầu.
Phát triển não bộ trẻ sinh non — điều ba mẹ nên hiểu
Não bé phát triển mạnh nhất ở 24–40 tuần, hiểu xuất huyết não thất IVH và tổn thương chất trắng PVL, và ba mẹ có thể làm gì mỗi ngày để hỗ trợ não bé.
Nhiễm trùng huyết sơ sinh: dấu hiệu và điều trị
Nhận biết sớm nhiễm trùng huyết ở trẻ sinh non — dấu hiệu cảnh báo tinh tế, xét nghiệm CRP/cấy máu, và phác đồ kháng sinh kịp thời.
Vàng da ở trẻ sinh non: khi nào đáng lo?
Phân biệt vàng da sinh lý và bệnh lý ở trẻ sinh non, cách theo dõi bilirubin theo tuổi thai, và khi nào cần chiếu đèn khẩn cấp.
ROP — bệnh mắt trẻ sinh non ba mẹ cần biết
ROP là gì, ai có nguy cơ cao, lịch tầm soát bắt buộc từ tuần 4–6 sau sinh, và các phương pháp điều trị laser và anti-VEGF hiện nay.
Thai 26-28 tuần: điều gì đang xảy ra với bé?
Sự phát triển phổi, não và mắt của bé ở 26–28 tuần thai, tỷ lệ sống sót trên 90% tại bệnh viện tốt, và những gì ba mẹ cần theo dõi mỗi ngày.
Trẻ sinh non là gì? Phân loại và điều ba mẹ cần biết
Hiểu đúng về trẻ sinh non theo định nghĩa WHO, các mức độ phân loại từ cực non đến non vừa, và hành trình NICU ba mẹ cần chuẩn bị.
Dinh dưỡng cho trẻ sinh non sau xuất viện
Sữa mẹ và HMF, sữa công thức đặc biệt cho trẻ sinh non, bổ sung sắt và vitamin D, và thời điểm bắt đầu ăn dặm theo tuổi hiệu chỉnh.
Theo dõi tăng trưởng theo tuổi hiệu chỉnh
Tuổi hiệu chỉnh là gì, tại sao quan trọng khi theo dõi tăng trưởng, cách đọc biểu đồ Fenton và WHO, và khi nào ba mẹ cần lo lắng.
Chuẩn bị đón bé về nhà sau NICU
Tiêu chuẩn xuất viện NICU, checklist chuẩn bị đón bé về nhà, những điều cần làm trong 2 tuần đầu và dấu hiệu cần gọi bác sĩ ngay lập tức.
Lần đầu bồng bé da kề da
Chuẩn bị cho lần đầu bồng bé da kề da — những cảm xúc ba mẹ sẽ trải qua, quy trình an toàn, và cách duy trì Kangaroo Care đều đặn sau lần đầu tiên.
Kangaroo Care — da kề da thay đổi mọi thứ
Kangaroo Care được WHO khuyến nghị cho trẻ sinh non — lợi ích khoa học được chứng minh cho cả bé và ba mẹ, cùng hướng dẫn thực hiện đúng và an toàn.
Bé chuyển sang thở oxy — gần đích rồi!
Nasal cannula là gì, chỉ số SpO2 mục tiêu cần đạt, hiểu về BPD ở trẻ sinh non, và những dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng ngưng oxy về nhà.
Những điều thường gặp khi bé thở CPAP
Các tác dụng phụ thường gặp khi bé thở CPAP — vết hằn mũi, bụng chướng, bé quấy khóc — và cách ba mẹ hỗ trợ bé vượt qua giai đoạn này.
Từ thở máy sang CPAP — tin vui!
CPAP là gì, tại sao chuyển từ thở máy sang CPAP là cột mốc đáng mừng, và những chỉ số ba mẹ cần theo dõi trong giai đoạn này.
Chăm sóc bé khi đang thở máy
Những điều ba mẹ có thể làm bên cạnh bé đang thở máy — gắn kết qua giọng nói, phòng nhiễm trùng, nuôi sữa mẹ và chăm sóc tinh thần cho cả gia đình.
Bé đang thở máy — ba mẹ cần biết gì?
Tìm hiểu về máy thở, tại sao bé sinh non cần hỗ trợ hô hấp, các chỉ số quan trọng trên monitor và khi nào bác sĩ sẽ rút ống thở.