Vết hằn trên mũi
Đây là tác dụng phụ phổ biến nhất. Nasal prongs hoặc mask tạo áp lực lên mũi bé, có thể gây:
- Vết đỏ, hằn trên sống mũi
- Hiếm hơn: loét da mũi
Y tá sẽ:
- Thay đổi vị trí prongs thường xuyên
- Dùng miếng bảo vệ da
- Kiểm tra mũi bé mỗi ca trực
Ba mẹ đừng lo — vết hằn sẽ lành nhanh sau khi ngưng CPAP.
Bụng chướng
CPAP đẩy không khí qua mũi, một phần không khí có thể vào dạ dày gây chướng bụng. Điều này:
- Rất phổ biến, không nguy hiểm
- Y tá sẽ hút hơi qua ống thông dạ dày
- Có thể ảnh hưởng tạm thời đến lượng sữa bé dung nạp được
Bé khó chịu, quấy khóc
Một số bé không thích cảm giác CPAP trên mũi. Bé có thể:
- Quấy khóc, cố gạt prongs
- Khó ngủ hơn
- Cần được trấn an nhiều hơn
Ba mẹ có thể giúp bằng cách nói chuyện nhẹ nhàng, đặt tay ôm ấp (containment hold), hoặc Kangaroo Care nếu được phép.
Khi nào bé quay lại thở máy?
Bác sĩ có thể đặt lại ống thở nếu:
- Bé có nhiều cơn ngưng thở nặng
- SpO2 liên tục thấp dù đã tăng FiO2
- Bé quá mệt, không đủ sức tự thở
Quan trọng: Quay lại thở máy không phải là "đi lùi". Đó là cách bảo vệ bé trong khi chờ phổi mạnh thêm. Nhiều bé cần 2-3 lần thử mới chuyển hẳn sang CPAP.
Quá trình cai CPAP
Khi bé ổn định trên CPAP, bác sĩ sẽ giảm dần:
- Giảm áp lực CPAP từ từ
- Cho bé "nghỉ CPAP" — thở tự do vài giờ rồi quay lại
- Tăng dần thời gian nghỉ
- Cuối cùng chuyển sang thở oxy qua nasal cannula hoặc tự thở hoàn toàn
Cách ba mẹ hỗ trợ bé khi thở CPAP
Ba mẹ đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp bé thích nghi với CPAP. Một số điều ba mẹ có thể làm ngay tại giường bé:
- Containment hold: đặt một tay lên đầu, tay kia ôm chân bé — sự ấm áp và ổn định giúp bé bớt quấy
- Nói chuyện, hát ru: giọng ba mẹ quen thuộc giúp bé bình tĩnh hơn bất kỳ liều thuốc nào
- Kangaroo Care khi được phép: nhiều đơn vị NICU cho phép KMC ngay khi bé đang thở CPAP — hỏi y tá về thời điểm phù hợp
- Không kích thích quá mức: tránh thay đổi đột ngột ánh sáng hoặc tiếng động to khi bé đang cố thích nghi
Dùng tính năng nhật ký hành trình trên Hạt Mầm để ghi lại những thay đổi nhỏ mỗi ngày — ba mẹ sẽ không bỏ sót bất kỳ cột mốc tiến bộ nào của bé.
Nguồn: AAP, Bliss UK