Preterm milk vs term milk: thành phần khác biệt rõ
Cơ thể mẹ sinh non tự điều chỉnh thành phần sữa để phù hợp với nhu cầu của bé sinh sớm — đây là một trong những điều kỳ diệu nhất của sinh học người.
| Thành phần | Sữa sinh non | Sữa đủ tháng | |---|---|---| | Protein | Cao hơn 20–30% | Thấp hơn | | Lactoferrin | Rất cao | Trung bình | | IgA tiết | Cao hơn | Trung bình | | Natri, clorua | Cao hơn (hỗ trợ phát triển não) | Thấp hơn | | Lactose | Thấp hơn (dạ dày bé chưa tiêu hóa tốt) | Cao hơn |
Đạm, kháng thể và lactoferrin — vì sao quan trọng?
- Đạm cao: Bé sinh non cần tăng cân nhanh — giai đoạn "bắt kịp" (catch-up growth) cần 3.5–4g đạm/kg/ngày
- Lactoferrin: Kháng khuẩn tự nhiên, bảo vệ ruột non còn dễ tổn thương
- IgA tiết: Giảm nguy cơ NEC (viêm ruột hoại tử) — biến chứng nguy hiểm nhất của trẻ sinh non
Sữa thay đổi theo thời gian
Thành phần sữa non (colostrum) → sữa chuyển tiếp → sữa trưởng thành diễn ra trong 2–3 tuần. Sữa sinh non dần "bình thường hóa" sau 4–6 tuần nhưng vẫn giữ đặc tính ưu việt so với công thức.
Lưu trữ và ưu tiên sữa mới
- Ưu tiên sữa mới vắt: Sữa vắt trong ngày chứa nhiều kháng thể hơn sữa đông lạnh
- Đông lạnh: Sữa mẹ đông lạnh vẫn tốt hơn bất kỳ công thức nào
- Thứ tự dùng: Sữa mới nhất vắt trước rồi mới dùng sữa tích trữ (hỏi y tá NICU về quy trình cụ thể)
Fortifier — khi cần thêm calories
Với bé dưới 1.5kg hoặc không tăng cân đủ, bác sĩ có thể thêm Human Milk Fortifier (HMF) vào sữa mẹ — bổ sung thêm protein, canxi, phốt pho mà sữa mẹ đơn thuần chưa đủ cho bé cực non.
Donor milk: khi nào dùng?
Khi mẹ chưa có sữa đủ trong những ngày đầu, một số NICU tại Việt Nam cung cấp sữa mẹ hiến tặng qua ngân hàng sữa. Đây là lựa chọn tốt hơn công thức cho bé dưới 32 tuần.
Ghi lại lượng sữa vắt mỗi lần trong Hạt Mầm — theo dõi xu hướng sản lượng giúp phát hiện sớm khi cần hỗ trợ thêm từ chuyên gia lactation.
Nguồn: WHO, AAP, Bliss UK