Bài viết tham khảo — không thay thế tư vấn y khoa
Tiền sản giật vì sao gây sinh non?
Tiền sản giật (preeclampsia) là hội chứng tăng huyết áp trong thai kỳ, kèm theo tổn thương cơ quan (thận, gan, não). Khi tiền sản giật nặng, sinh non có chỉ định là cách duy nhất bảo vệ mẹ — dù bé chưa đủ tuần.
Tiền sản giật chiếm khoảng 15–20% nguyên nhân sinh non có chỉ định y tế trên toàn cầu. Nhiều mẹ cảm thấy "bị cướp đi" hành trình sinh nở bình thường — cảm xúc đó hoàn toàn hợp lý.
Theo dõi huyết áp sau sinh: không được bỏ qua
Huyết áp có thể tăng trở lại trong 5 ngày đầu sau sinh hoặc thậm chí vài tuần sau — gọi là tiền sản giật hậu sản. Dấu hiệu cần nhập viện ngay:
- HA ≥160/110 mmHg
- Đau đầu dữ dội, mờ mắt, đau thượng vị
- Phù mặt, tay đột ngột tăng
Đo huyết áp tại nhà hàng ngày trong 6 tuần đầu — máy đo HA tự động bán rộng rãi dưới 500.000đ.
Nguy cơ tim mạch dài hạn
Đây là điều nhiều mẹ chưa biết: phụ nữ từng tiền sản giật có nguy cơ bệnh tim mạch gấp 2–4 lần trong tương lai — nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tăng huyết áp mãn tính. Nguy cơ tỷ lệ thuận với mức độ nặng và số lần bị.
Thai lần sau: aspirin liều thấp dự phòng
Phụ nữ có tiền sử tiền sản giật nặng hoặc sớm (<34 tuần) được khuyến nghị dùng aspirin 75–150mg/ngày từ tuần 12–16 của lần mang thai tiếp theo. Hiệu quả giảm nguy cơ tái phát khoảng 15–20%.
Lối sống sau sinh: cụ thể là gì?
- Cân nặng: BMI 18.5–24.9 — mỗi 5kg thừa cân tăng thêm 30% nguy cơ tiền sản giật lần sau
- Vận động: 150 phút/tuần cường độ vừa sau khi hồi phục
- Ăn mặn: Giảm xuống <5g muối/ngày
- Không hút thuốc — đây là yếu tố nguy cơ tim mạch độc lập
Tái khám tim mạch định kỳ
Dù không có triệu chứng, mẹ nên tái khám tim mạch 1 lần/năm sau khi sinh — đo HA, lipid máu, đường huyết. Thông báo với mọi bác sĩ sau này về tiền sử tiền sản giật.
Lưu tiền sử bệnh, thuốc và chỉ số HA trong hồ sơ sức khỏe trên Hạt Mầm — để có dữ liệu đầy đủ khi tham khảo bác sĩ bất kỳ lúc nào.
Nguồn: WHO, AAP, BV Phụ Sản TW