Tại sao cần biết điều này?
Trẻ sinh non có thể xấu đi nhanh hơn trẻ đủ tháng. Điều quan trọng là ba mẹ biết phân biệt: khi nào cần chạy đến cấp cứu ngay, khi nào cần gọi bác sĩ, và khi nào có thể theo dõi tại nhà.
Lưu số điện thoại bác sĩ nhi khoa và địa chỉ phòng cấp cứu ngay bây giờ — đừng đợi đến lúc cần mới tìm.
Dấu hiệu CẤP CỨU — đưa bé đến bệnh viện NGAY
Gọi xe cấp cứu hoặc đưa bé đến phòng cấp cứu ngay lập tức nếu:
- Tím tái — môi, đầu ngón tay, quanh miệng có màu xanh/tím
- Ngưng thở hơn 20 giây, không tự hồi phục
- Co giật — người bé cứng đờ, giật cơ, mắt trợn
- Sốt cao ≥ 38.5°C (trẻ dưới 3 tháng tuổi thực: sốt bất kỳ ≥ 38°C là cấp cứu)
- Li bì, không phản ứng — không thức dậy khi kích thích
- Thở rất nhanh (> 70 lần/phút) kèm rút lõm ngực rõ rệt
- Phát ban đỏ lan nhanh kèm sốt
- Bụng chướng căng cứng, căng bóng
Khi gọi xe cấp cứu:
- Nói rõ: "Bé sinh non, X tuần, hiện X tháng tuổi"
- Mô tả triệu chứng cụ thể
- Giữ bình tĩnh để trả lời hướng dẫn của điều phối viên
Dấu hiệu cần GỌI BÁC SĨ trong ngày
Không khẩn cấp như trên nhưng cần liên hệ bác sĩ trong vòng vài giờ:
- Bé bỏ bú liên tiếp 2 cữ hoặc bú ít hơn 50% so với thường ngày
- Nôn vọt nhiều lần sau mỗi cữ bú (không phải trớ nhẹ)
- Tiêu chảy hơn 4 lần/ngày hoặc phân có máu
- Vàng da tăng lên sau khi xuất viện
- Bé quấy khóc bất thường không dỗ được kéo dài hơn 2 giờ
- Sốt nhẹ 37.5–38.4°C (theo dõi và gọi bác sĩ)
- Bé trông xanh xao hơn bình thường
Dấu hiệu chỉ cần THEO DÕI
Những điều sau thường không nguy hiểm nhưng hãy ghi lại và hỏi bác sĩ ở lần tái khám:
- Thở đôi lúc nhanh rồi chậm lại (nhịp thở không đều ở trẻ sơ sinh là bình thường)
- Trớ nhẹ sau bú (không phải nôn vọt)
- Bé ngủ nhiều hơn bình thường một ngày (nếu dậy bú đủ)
- Hắt hơi, sổ mũi nhẹ không kèm sốt
Chuẩn bị túi cấp cứu
Nên chuẩn bị sẵn một túi nhỏ để trong tủ:
- Sổ xuất viện + kết quả xét nghiệm gần nhất
- Danh sách thuốc bé đang dùng
- Thẻ BHYT/bảo hiểm của bé
- Ảnh bé gần nhất (bác sĩ cấp cứu đôi khi cần)
Số điện thoại cần lưu ngay
- Bác sĩ nhi khoa theo dõi bé
- Đường dây tư vấn NICU cũ (hỏi trước khi xuất viện)
- Cấp cứu 115
- Phòng cấp cứu BV gần nhất
Nguyên tắc vàng: Khi nghi ngờ, hãy gọi. Không bao giờ sai khi gọi cho bác sĩ để hỏi.
Nguồn: AAP, March of Dimes, BV Nhi Đồng 1