Trẻ sinh non là gì?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ sinh non là trẻ chào đời trước 37 tuần tuổi thai tính từ ngày đầu kỳ kinh cuối. Trẻ đủ tháng thường sinh ở 40 tuần — vì vậy trẻ sinh non đã bỏ lỡ một khoảng thời gian quan trọng trong bụng mẹ để các cơ quan tiếp tục hoàn thiện.
Tại Việt Nam, tỷ lệ sinh non vào khoảng 10% tổng số ca sinh — tương đương khoảng 150.000–160.000 bé mỗi năm. Ba mẹ không đơn độc trong hành trình này.
Phân loại theo mức độ
Không phải tất cả trẻ sinh non đều giống nhau. WHO phân loại theo tuổi thai:
- Cực non (Extremely preterm): Sinh trước 28 tuần — cần hỗ trợ y tế tích cực nhất, nằm NICU nhiều tuần đến nhiều tháng.
- Rất non (Very preterm): Sinh từ 28–32 tuần — phổi và não chưa hoàn thiện, cần thở máy hoặc CPAP, nuôi qua ống.
- Non vừa (Moderate to late preterm): Sinh từ 32–37 tuần — ít nguy hiểm hơn, nhưng vẫn có thể cần NICU ngắn hạn để ổn định hô hấp và học bú.
Ngoài tuổi thai, cân nặng lúc sinh cũng quan trọng:
- Nhẹ cân: < 2.500g
- Rất nhẹ cân: < 1.500g
- Cực nhẹ cân: < 1.000g
Tại sao trẻ sinh non cần NICU?
NICU (Neonatal Intensive Care Unit) — Đơn vị chăm sóc tích cực sơ sinh — là môi trường thay thế tử cung cho bé. Tại đây:
- Nhiệt độ, độ ẩm được kiểm soát trong lồng ấp (incubator)
- Bé được hỗ trợ hô hấp (thở máy, CPAP, oxy)
- Dinh dưỡng đưa qua ống tĩnh mạch hoặc ống thông dạ dày
- Monitor theo dõi nhịp tim, SpO₂, nhịp thở liên tục 24/7
- Đội ngũ bác sĩ và y tá chuyên khoa sơ sinh luôn túc trực
Hành trình NICU — từ ngày đầu đến xuất viện
Hành trình của mỗi bé khác nhau, nhưng thường theo thứ tự:
- Ổn định hô hấp — thở máy → CPAP → oxy → tự thở
- Nuôi dưỡng — tĩnh mạch → ống thông dạ dày → bú trực tiếp
- Giữ ấm — lồng ấp → nôi mở → giữ ấm tự nhiên
- Phát triển — tăng cân ổn định, đạt các mốc thần kinh
- Xuất viện — thường khi đạt 37–40 tuần tuổi hiệu chỉnh hoặc khi đủ các tiêu chí an toàn
Điều ba mẹ có thể làm ngay hôm nay
- Hỏi đội ngũ NICU — đừng ngại hỏi về tình trạng bé, các chỉ số, kế hoạch điều trị
- Vắt sữa mẹ — dù chỉ vài giọt, sữa non là "vàng lỏng" cho bé
- Hiện diện — nói chuyện, đặt tay lên bé (containment hold) khi được phép
- Ghi chép — theo dõi chỉ số hàng ngày để thấy sự tiến bộ
- Sử dụng Hạt Mầm — ứng dụng theo dõi sức khỏe bé sinh non ngay trên điện thoại
Ba mẹ là đồng đội quan trọng nhất của đội NICU. Sự hiện diện và tình yêu thương của ba mẹ là điều không máy móc nào thay thế được.
Nguồn: WHO, AAP, Bliss UK