RSV là gì và tại sao nguy hiểm với trẻ sinh non?
RSV (Respiratory Syncytial Virus) là virus hô hấp phổ biến nhất ở trẻ nhỏ — hầu hết trẻ đủ tháng nhiễm RSV chỉ bị cảm nhẹ. Nhưng với trẻ sinh non, đặc biệt bé có BPD (loạn sản phế quản phổi) hoặc sinh trước 32 tuần, RSV có thể gây viêm tiểu phế quản nặng, suy hô hấp và nhập viện tái NICU.
Mùa RSV tại Việt Nam thường rơi vào tháng 10 đến tháng 3 năm sau — đây là giai đoạn cần đặc biệt cảnh giác.
Palivizumab — ai cần tiêm?
Palivizumab (Synagis) là kháng thể đơn dòng tiêm bắp hàng tháng trong mùa RSV, giúp giảm 78% nguy cơ nhập viện. Đối tượng ưu tiên:
- Sinh trước 28 tuần, dưới 12 tháng tuổi thực
- Có BPD cần oxy hoặc thuốc trong 6 tháng trước
- Bệnh tim bẩm sinh huyết động đáng kể
Hỏi bác sĩ NICU về chỉ định ngay khi chuẩn bị xuất viện vào mùa lạnh.
Quy tắc vàng của gia đình
- Rửa tay trước khi bế bé — xà phòng 20 giây, hoặc dung dịch sát khuẩn tay
- Không hôn lên mặt và tay bé — RSV lây qua dịch tiết miệng/mũi
- Người lớn có sổ mũi hoặc ho phải đeo khẩu trang khi ở gần bé
- Thay quần áo sau khi về nhà trước khi tiếp xúc bé nếu đã đi nơi đông người
Anh chị đi học: nguồn lây số 1
Trẻ đi học mẫu giáo mang RSV về nhà là con đường lây phổ biến nhất. Dặn anh/chị:
- Rửa tay ngay khi về nhà trước khi gần em
- Báo ngay nếu có dấu hiệu sổ mũi, hắt hơi
Dấu hiệu nghi RSV cần theo dõi
- Sổ mũi, nghẹt mũi → thở khò khè
- Thở nhanh, co rút lồng ngực, cánh mũi phập phồng
- Bú kém, bỏ bú
- Sốt (trẻ dưới 3 tháng: sốt bất kỳ cần khám ngay)
Khi nào nhập viện ngay?
Gọi cấp cứu hoặc đến viện ngay nếu bé: thở dưới 50 lần/phút với nhịp thở bất thường, môi tím, không tỉnh táo hoặc li bì. RSV tiến triển nhanh trong 3–5 ngày đầu — đừng chờ đến sáng.
Thiết lập nhắc nhở tiêm Synagis hàng tháng trong Hạt Mầm để không bỏ lỡ mũi nào trong mùa RSV.
Nguồn: WHO, AAP, Bliss UK