Bé ở 26-28 tuần — nhỏ nhưng mạnh mẽ
Sinh ở 26–28 tuần có nghĩa là bé đã bỏ lỡ khoảng 3 tháng trong bụng mẹ. Bé nặng khoảng 700g – 1.100g, dài khoảng 30–37cm. Mắt bé vẫn nhắm, da còn trong và nhăn nheo — nhưng bé đã là một con người hoàn chỉnh đang tiếp tục trưởng thành.
Tin tốt: Tại các bệnh viện có NICU chất lượng tốt ở Việt Nam, tỷ lệ sống sót đã vượt 90% đối với bé sinh ở 28 tuần, và ngày càng cải thiện đối với bé 26-27 tuần.
Phổi — thách thức lớn nhất
Đây là cơ quan quan trọng nhất cần theo dõi:
- Surfactant — chất giúp phổi không bị xẹp khi thở ra — chưa được sản xuất đủ trước 34 tuần. Bé thường được tiêm surfactant ngay sau sinh.
- RDS (Respiratory Distress Syndrome) — hội chứng suy hô hấp sơ sinh — gần như chắc chắn xảy ra, cần hỗ trợ thở máy hoặc CPAP.
- BPD (Bronchopulmonary Dysplasia) — có thể xảy ra nếu cần hỗ trợ hô hấp kéo dài; phổi sẽ phục hồi dần theo năm tháng.
Não — giai đoạn nhạy cảm nhất
Từ 24 đến 40 tuần là giai đoạn phát triển não bộ quan trọng nhất:
- Não bé tăng gấp 3-4 lần thể tích từ 28 đến 40 tuần
- IVH (Intraventricular Hemorrhage) — xuất huyết não thất — có thể xảy ra trong 3-4 ngày đầu; được phát hiện qua siêu âm thóp đầu
- Bé rất nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn, đau — NICU kiểm soát chặt môi trường để bảo vệ não
Mắt — mạch máu chưa hoàn chỉnh
- Mạch máu võng mạc chưa phát triển hoàn chỉnh khi sinh
- Nguy cơ ROP (Retinopathy of Prematurity) — bệnh lý mắt trẻ sinh non
- Cần tầm soát mắt từ 4-6 tuần sau sinh — đừng bỏ lịch này
Các cơ quan khác
- Tim: Ống động mạch (PDA) thường chưa đóng — có thể cần thuốc hoặc phẫu thuật
- Ruột: Chưa sẵn sàng tiêu hóa nhiều — bắt đầu bằng "trophic feeding" (nuôi dưỡng kích thích) với lượng rất nhỏ
- Thận: Chức năng hạn chế, cần theo dõi cân bằng nước-điện giải chặt chẽ
- Hệ miễn dịch: Rất non yếu — phòng nhiễm trùng là ưu tiên hàng đầu
Những tuần đầu trong NICU
Đây là giai đoạn quan trọng và căng thẳng nhất:
- Tuần 1-2: Ổn định hô hấp, phòng xuất huyết não, kiểm soát nhiệt độ
- Tuần 2-4: Bắt đầu dinh dưỡng qua ống, theo dõi tăng cân
- Tuần 4-8: Cai dần hỗ trợ hô hấp, tập bú, chuẩn bị Kangaroo Care
Lời khuyên cho ba mẹ:
- Hỏi bác sĩ về siêu âm thóp đầu — khi nào làm, kết quả như thế nào
- Vắt sữa ngay trong 6 giờ đầu sau sinh, duy trì 8-10 lần/ngày
- Ghi lại cân nặng hàng ngày — bé có thể giảm 7-10% trong tuần đầu, sau đó tăng dần
Theo dõi SpO₂, nhịp tim và nhiệt độ bé hàng ngày với Hạt Mầm để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và có dữ liệu đầy đủ khi trao đổi với bác sĩ NICU.
Nguồn: WHO, AAP, Bliss UK