Bé ở 26-28 tuần — nhỏ nhưng mạnh mẽ
Sinh ở 26–28 tuần có nghĩa là bé đã bỏ lỡ khoảng 3 tháng trong bụng mẹ. Bé nặng khoảng 700g – 1.100g, dài khoảng 30–37cm. Mắt bé vẫn nhắm, da còn trong và nhăn nheo — nhưng bé đã là một con người hoàn chỉnh đang tiếp tục trưởng thành.
Tin tốt: Tại các bệnh viện có NICU chất lượng tốt ở Việt Nam, tỷ lệ sống sót đã vượt 90% đối với bé sinh ở 28 tuần, và ngày càng cải thiện đối với bé 26-27 tuần.
Phổi — thách thức lớn nhất
Đây là cơ quan quan trọng nhất cần theo dõi:
- Surfactant — chất giúp phổi không bị xẹp khi thở ra — chưa được sản xuất đủ trước 34 tuần. Bé thường được tiêm surfactant ngay sau sinh.
- RDS (Respiratory Distress Syndrome) — hội chứng suy hô hấp sơ sinh — gần như chắc chắn xảy ra, cần hỗ trợ thở máy hoặc CPAP.
- BPD (Bronchopulmonary Dysplasia) — có thể xảy ra nếu cần hỗ trợ hô hấp kéo dài; phổi sẽ phục hồi dần theo năm tháng.
Não — giai đoạn nhạy cảm nhất
Từ 24 đến 40 tuần là giai đoạn phát triển não bộ quan trọng nhất:
- Não bé tăng gấp 3-4 lần thể tích từ 28 đến 40 tuần
- IVH (Intraventricular Hemorrhage) — xuất huyết não thất — có thể xảy ra trong 3-4 ngày đầu; được phát hiện qua siêu âm thóp đầu
- Bé rất nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn, đau — NICU kiểm soát chặt môi trường để bảo vệ não
Mắt — mạch máu chưa hoàn chỉnh
- Mạch máu võng mạc chưa phát triển hoàn chỉnh khi sinh
- Nguy cơ ROP (Retinopathy of Prematurity) — bệnh lý mắt trẻ sinh non
- Cần tầm soát mắt từ 4-6 tuần sau sinh — đừng bỏ lịch này
Các cơ quan khác
- Tim: Ống động mạch (PDA) thường chưa đóng — có thể cần thuốc hoặc phẫu thuật
- Ruột: Chưa sẵn sàng tiêu hóa nhiều — bắt đầu bằng "trophic feeding" (nuôi dưỡng kích thích) với lượng rất nhỏ
- Thận: Chức năng hạn chế, cần theo dõi cân bằng nước-điện giải chặt chẽ
- Hệ miễn dịch: Rất non yếu — phòng nhiễm trùng là ưu tiên hàng đầu
Những tuần đầu trong NICU
Đây là giai đoạn quan trọng và căng thẳng nhất:
- Tuần 1-2: Ổn định hô hấp, phòng xuất huyết não, kiểm soát nhiệt độ
- Tuần 2-4: Bắt đầu dinh dưỡng qua ống, theo dõi tăng cân
- Tuần 4-8: Cai dần hỗ trợ hô hấp, tập bú, chuẩn bị Kangaroo Care
Lời khuyên cho ba mẹ:
- Hỏi bác sĩ về siêu âm thóp đầu — khi nào làm, kết quả như thế nào
- Vắt sữa ngay trong 6 giờ đầu sau sinh, duy trì 8-10 lần/ngày
- Ghi lại cân nặng hàng ngày — bé có thể giảm 7-10% trong tuần đầu, sau đó tăng dần
Nguồn: WHO, AAP, Bliss UK