CPAP là gì?
CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) là phương pháp hỗ trợ hô hấp nhẹ hơn so với thở máy. Thay vì máy thở hộ bé, CPAP chỉ tạo áp lực dương liên tục để giữ phổi không bị xẹp.
Nói đơn giản: Bé đã tự thở được, máy chỉ "giữ cửa" cho phổi mở.
Tại sao đây là tin vui?
Khi bác sĩ quyết định chuyển bé từ thở máy sang CPAP, điều đó có nghĩa:
- Phổi bé đã mạnh hơn — đủ sức tự thở
- Não bé đã trưởng thành hơn — điều khiển hô hấp tốt hơn
- Bé đang đi đúng hướng trong hành trình phục hồi
Đây là một trong những cột mốc quan trọng nhất trong NICU. Ba mẹ hoàn toàn có quyền vui mừng!
CPAP trông như thế nào?
Ba mẹ sẽ thấy bé đeo một thiết bị nhỏ ở mũi:
- Nasal prongs — hai ống nhỏ đặt vào mũi bé
- Nasal mask — mặt nạ nhỏ che mũi
- Dây nối từ thiết bị đến máy CPAP
So với ống nội khí quản (thở máy), CPAP ít xâm lấn hơn rất nhiều. Ba mẹ có thể nhìn thấy mặt bé rõ hơn và thường có thể bắt đầu Kangaroo Care (da kề da) ở giai đoạn này.
Những chỉ số cần theo dõi
- SpO2 — vẫn theo dõi liên tục, mục tiêu 90-95%
- Nhịp thở — bé tự thở, nhưng có thể có lúc nhanh lúc chậm
- Cơn ngưng thở — nếu bé ngưng thở quá 20 giây, y tá sẽ kích thích nhẹ
Bé có thể quay lại thở máy không?
Có thể, và đây không phải thất bại. Một số bé cần thời gian để thích nghi. Bác sĩ có thể cho bé thở máy lại 1-2 ngày rồi thử CPAP tiếp. Hành trình NICU không phải đường thẳng — có tiến có lùi, và điều đó hoàn toàn bình thường.
Bé cảm thấy thế nào khi chuyển sang CPAP?
Dù CPAP là tin vui, bé vẫn cần thời gian để làm quen. Nhiều bé tỏ ra khó chịu ban đầu với cảm giác mũi bị áp lực nhẹ. Một số bé ngủ ngon hơn vì không còn ống nội khí quản trong họng; một số khác lại quấy hơn vài ngày đầu.
Điều ba mẹ có thể làm lúc này: nói chuyện nhẹ nhàng, thực hiện containment hold (đặt tay ôm ấp bé mà không xoa), và hỏi y tá về thời điểm bắt đầu Kangaroo Care. Da kề da ngay khi bé đang thở CPAP đã được nhiều NICU áp dụng — bé ổn định hơn hẳn khi được nằm trên ngực ba hoặc mẹ.
Dùng tính năng theo dõi thông số sinh tồn trên Hạt Mầm để ghi lại SpO2 và nhịp thở mỗi ngày — ba mẹ sẽ thấy rõ bé cải thiện từng chút một trong tuần đầu chuyển CPAP.
Nguồn: WHO, AAP