Cảm xúc ngày đầu tiên — hoàn toàn bình thường
Sau nhiều tuần hoặc nhiều tháng ở NICU, ngày đón bé về nhà là khoảnh khắc ba mẹ hằng mong chờ. Nhưng khi thực sự đứng trước cửa nhà với bé nhỏ trên tay, nhiều ba mẹ lại cảm thấy lo lắng, hoang mang, thậm chí sợ hãi.
Điều này là hoàn toàn bình thường. Bạn không đơn độc. Hàng triệu gia đình trước bạn đã trải qua cảm giác này và đều vượt qua được.
Hít thở sâu. Bạn đã sẵn sàng hơn bạn nghĩ.
Nhiệt độ phòng — quan trọng hơn bạn nghĩ
Trẻ sinh non chưa có khả năng điều chỉnh thân nhiệt tốt như trẻ đủ tháng. Phòng của bé cần được duy trì ở 25–28°C.
- Đặt nhiệt kế phòng ở gần nơi bé nằm (không phải gần cửa sổ hay điều hòa)
- Mặc cho bé nhiều hơn người lớn một lớp quần áo
- Kiểm tra cổ hoặc gáy bé để cảm nhận thân nhiệt — không lạnh, không đổ mồ hôi là đúng
- Tránh đặt bé gần luồng gió máy lạnh hoặc quạt thổi trực tiếp
Lịch bú — không để bé đói quá lâu
Trẻ sinh non cần bú thường xuyên hơn để đảm bảo tăng cân và năng lượng. Cho bé bú mỗi 2–3 tiếng, kể cả ban đêm.
Quan trọng: đánh thức bé nếu cần
Khác với trẻ đủ tháng có thể tự dậy đòi bú, trẻ sinh non đôi khi ngủ quá sâu và quên đói. Nếu đã đến giờ bú mà bé vẫn ngủ, hãy:
- Tháo bớt chăn/quần áo để bé cảm nhận không khí mát
- Chà nhẹ lưng, lòng bàn chân bé
- Đặt bé ngồi thẳng nhẹ nhàng một lúc
Không để bé nhịn quá 4 tiếng trong giai đoạn này.
Tư thế ngủ an toàn
Để phòng ngừa SIDS (Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh), luôn đặt bé nằm ngửa khi ngủ:
- Nệm cứng, phẳng — không dùng nệm mút mềm, gối ôm, hoặc bề mặt nghiêng
- Không gối, không chăn dày trong cũi/nôi bé
- Không cho bé ngủ chung giường với người lớn (chia sẻ phòng thì được, không chia sẻ giường)
- Sau khi bú, giữ bé ở tư thế thẳng đứng 15–20 phút trước khi đặt xuống để tránh trào ngược
Hạn chế khách thăm — 2 tuần đầu
Hệ miễn dịch của trẻ sinh non chưa hoàn thiện. Virus và vi khuẩn từ người khỏe mạnh bình thường cũng có thể gây bệnh nặng cho bé.
- Giới hạn khách thăm trong 2 tuần đầu
- Ai vào nhà cũng phải rửa tay hoặc xịt gel kháng khuẩn trước khi chạm bé
- Không hôn bé, đặc biệt vùng mặt và tay
- Ai có triệu chứng ho, sổ mũi, sốt → không thăm bé
Ba mẹ có quyền đặt giới hạn này. Họ hàng, bạn bè yêu bé sẽ hiểu và tôn trọng.
Checklist thiết bị cần có
Thiết bị theo dõi:
- Nhiệt kế điện tử (loại đo nách hoặc tai)
- Nhiệt kế phòng
- Cân bé (nếu bác sĩ yêu cầu theo dõi cân nặng hàng ngày)
Giấc ngủ an toàn:
- Nôi/cũi với nệm cứng phẳng
- Túi ngủ loại nhẹ phù hợp sơ sinh (thay cho chăn đắp)
Cho bú:
- Bình sữa cỡ nhỏ (nếu bú bình)
- Núm vú phù hợp cho trẻ sinh non (dòng chảy chậm)
- Máy hút sữa (nếu vắt sữa mẹ)
Liên lạc khẩn cấp:
- Số điện thoại bác sĩ nhi khoa
- Số NICU cũ (nhiều bệnh viện có đường dây tư vấn sau xuất viện)
- Địa chỉ phòng cấp cứu gần nhất
Nguồn: AAP, Bliss UK, BV Nhi Đồng 1